Stanisław Moniuszko to jeden z najwybitniejszych polskich kompozytorów. Dyrygent, pedagog, organista. Twórca wielu pieśni, oper, operetek, baletów i muzyki kościelnej.

Urodził się 5 maja 1819 roku w małej miejscowości Ubiel koło Mińska. Dzieciństwo swoje Moniuszko miał radosne i pogodne. Jako kilkulatek wykazywał szczególne zainteresowanie muzyką. „Od najmłodszych lat czułem nieprzeparty pociąg do muzyki, w którym się też bardzo wcześnie objawiło moje powołanie […]“ – tak o sobie mówił sam Moniuszko*

Ważną rolę w kształtowaniu talentu muzycznego małego Stanisława, odegrała jego matka Elżbieta. To ona była jego pierwszą nauczycielką gry na fortepianie. Dziecięce lata Moniuszko spędził wśród ludu białoruskiego, poznawał pieśni białoruskie, które uczuliły go na piękno i twórczość tego regionu. 1827 rok to ważny moment w życiu 8 letniego Stanisława. Wraz z rodzicami przenosi się do Warszawy, by móc tam pobierać naukę. Trzy lata spędzone w sercu Polski sprawiły, że poznał kulturę polską oraz uwrażliwiły go na polski folklor muzyczny. Przez lata przebywania w Polsce Moniuszko pobierał lekcje muzyki u ewangelickiego organisty Augusta Freyera. W 1830 roku wybuchło powstanie a Moniuszko wraz zrodzicami osiada w Mińsku, gdzie kontynuuje edukację muzyczna pod okiem pianisty i dyrygentaDominika Stefanowicza. Kolejny przystanek na mapie szkolnictwa Moniuszki to studia w Berlinie. Od1837 roku uczył się tam w „Akademii Śpiewacza” pod wodzą Carla Friedricha Rungenhagena. Okres berliński obfitował w powstawanie pieśni, utworów na fortepian, fug, kanonów, kwartetów smyczkowych. Studia w Niemczech to intensywny rozwój kariery muzycznej. Moniuszko uczył siętutaj dyrygowania, akompaniowania, a także poznawał opery i oratoria. Po kolejnych trzech latach w 1940 roku Moniuszko wyjeżdża do Wilna. Tutaj poślubia wcześniej poznaną i jedyną swoją miłość Aleksandrę Muller. Stanisław Moniuszko zaczyna pracę jako organista w kościele, uczy również gry nafortepianie. Zorganizował również amatorski chór. Powstaje 2-aktowa opera Halka. Odbył wiele podróży m.in. do Petersburga, Francji i Niemiec, gdzie wykonywał swoje utwory oraz poznawał znanych kompozytorów. Z dnia na dzień Moniuszko stał się sławny. Obejmuje stanowisko dyrektoraopery warszawskiej. W 1858 roku wraz z całą rodziną Moniuszko przenosi się na stałe do Warszawy. Jego kariera nabiera rozpędu. Jego twórczość zostaje dostrzeżona nie tylko w kraju. Powstają m.in.opery Flis, Hrabina, Straszny Dwór, balety Monte Christo, Na kwaterunku. Od 1864 r. uczył w Instytucie Muzycznym w Warszawie. Jego twórczość przerywa nagła śmierć, w 1872 r. Stanisław Moniuszko umiera na zawał.

Twórczość

Najwięcej utworów pod względem ilościowym tworzą pieśni, jednak najważniejsze dzieła Moniuszki to opery. Tworzył również muzykę religijną czy opracowania pieśni na organy. Do najważniejszych jego dzieł należą:

OPERY:
-Halka (1848, 1858) -Flis (1858)

-Hrabina (1859)

-Verbum nobile (1861)

-Straszny dwór (1865)

-Paria (1868)

BALETY:

-Monte Christo (1865)

-Na kwaterunku (1868)

-Figle szatana (1870)

OPERETKI:

-Nocleg w Apeninach (1839)

-Loteria (1840)

-Żółta szlafmyca (1841)

oraz wiele kantat, uwertur koncertowych czy pieśni m.in. „Ojcze z niebios, Boże Panie”, „Złota rybka”.

Festiwal Moniuszkowski w Kudowie- Zdrój

W 2019 roku przypada 200 rocznica urodzin najwybitniejszego polskiego autora oper ioperetek Stanisława Moniuszki, natomiast w mieście odbędzie się już 57 raz Festiwal Moniuszkowski poświecony jego muzyce.

Macierzysty festiwal w Kudowie-Zdrój odbył się w 90 rocznicę śmierci Stanisława Moniuszki tj. 15 lipca 1962r. Wykonano wówczas jego najwybitniejsze utwory w formie koncertowej. Pierwszym kierownikiem artystycznym festiwalu był Władysław Skoraczewski. W ciągu pięćdziesięciu lat koncerty odbywały się w ważnych dla miasta miejscach m.in. Teatrze Zdrojowym, Teatrze pod Blachą, Sali Koncertowej w Pijalni Wód Mineralnych, Parku Zdrojowym a także lokalnych kościołach. Festiwal stał się międzynarodowym przedsięwzięciem i gościł muzyków z wielu zakątków świata Polski, Czech, Danii, Litwy, Rosji, Słowacji, Ukrainy, Niemiec, Norwegii, Włoch czy Japonii, USA, Kuby iMeksyku. Obecnie pieczę nad imprezą artystyczną sprawuje od 2012r. Stanisław Rybarczyk. Ciekawym przedsięwzięciem, towarzyszącym podczas festiwalu, jest Korowód Moniuszkowski, gdzie ludzie związani z uroczystością przechodzą ulicami miasta zapraszając wszystkich do wspólnego świętowania. Festiwal ten jest jednym z najważniejszych imprez w kraju prezentując twórczość Moniuszki.

* W. Rudziński „Moniuszko i jego muzyka”

Poprzedni artykuł
Rok 2019 ogłoszony rokiem Stanisława Moniuszki
Następny artykuł
Rodzinny wypoczynek w Kudowie-Zdrój